Loanh quanh cái bếp

Căn bếp ở Vanreeth lúc nào cũng chìm trong một đám khói dày ụ sực mùi củi khô và vỏ dừa rất bùi. Ken đặc trên trần nhà thấp tè nơi đun bếp là một lớp muội đen sì, tạo nên những mảng màu tối xen lẫn với nền tường màu trắng. Nguồn sáng tạm bợ trong bếp là cái bóng đèn đỏ đã bị muội than phủ mờ và ánh sáng mặt trời yếu ớt từ cửa sổ bị chặn lại một lớp rèm hoa bằng nilon. Trong bếp thứ được dùng nhiều nhất là cái nạo dừa với những khía răng cưa sắc nhọn như một mũi khoan để bào thật mỏng cùi dừa thành những sợi tơ nhỏ li ti trắng xóa. Một khay đầy những lọ ớt bột, lá cà ry khô, bột nghệ, quế và hồi, hạt cây thì là và tiêu,... nằm khiêm tốn ở một góc bếp.

Mình hay nhẩn nha, tha thẩn lỉnh vào bếp chơi sau khi đã chán chê chơi carom 3 hiệp thua sạch bách với các cụ ông và lần nào cũng bị hắt hủi. Bà sơ miệng không nói ra nhưng khuôn mặt lộ rõ vẻ khiếp đảm sau khi mình loi nhoi chạy vào bếp giúp phục vụ trà thảo dược và kẹo đường cho các cụ trong trại dưỡng lão lúc 11 giờ. Nhiệm vụ cao nhất tới giờ chỉ là thái ớt và nhặt rau.

Với bà sơ và các cô đầu bếp thì căn bếp cứ như là một thánh địa. Đương nhiên một nơi thiêng liêng như vậy thì tốt nhất là nên hạn chế con bé mắt tròn mắt dẹt, mồm hỏi liếng thoắng bước vào, phá vỡ sự im lặng và tập trung cao độ của việc nấu nướng vốn đòi hỏi rất nhiều công sức.

Trông cầu kì và khó nhọc là thế nhưng nền ẩm thực của Sri Lanka không thể gọi là đặc sắc khi chục loại bánh tên gọi khác nhau nhưng nhân bánh thì quanh quẩn chỉ khoai tây với bột cà ry, trứng luộc với bột cà ry và cá băm với bột cà ry. Lớp vỏ bánh được chiên trên chảo dầu lai căng theo kiểu pancake hay crepe ăn dai dai và khô khốc. Ngoạm một miếng bánh mà ứa nước mắt vì mùi quế và ớt xông lên đến buốt cả óc, trong lòng thì canh cánh lo sợ nó sẽ kẹt ở họng mà không trôi xuống dạ dày vì quá khô và quá nồng gia vị.

Thế mà mình vẫn nhớ cảm giác thèm thuồng khi đứng trước 1 cửa hàng bán hopper ở Kandy. Bột tráng trong một chiếc chảo tròn để tạo thành những chiếc bát bột mỏng tang vàng rộm có phần đáy bột dai dai. Sambol sữa chua và lá bạc hà thơm mát và the lạnh làm màu cho phần kottu roti khô đanh ở hòm vọng. Watalappan sữa dừa béo ngậy, ăn mềm và xốp mịn đến tan chảy cả lưỡi. Từng thìa curd làm từ sữa trâu chua đanh rất hợp với mật cây thốt nốt óng ánh màu đồng có vị khen khét như caramel. Mùi hương thơm phức khi bóc lớp lá chuối của lamprai để lộ ra lớp gạo giờ đã nhuốm màu xanh lá mạ cùng một miếng thịt gà quay có lớp da đỏ rực gia vị.

Đấy mình cứ yêu Sri Lanka giản đơn như yêu đu đủ ăn với vài giọt chanh chua dịu vào bữa sáng, như coconut roti và chilli sambol cay xé lưỡi vào buổi trưa, như cơm gạo nâu và dhal vàng rực vào bữa tối. Người Sri Lanka dung dị và gần gũi như món ăn Sri Lanka không cầu kỳ trong cách chế biến và không chú trọng phần trình bày và bố cục món ăn sau khi thành phẩm. Ấy thế mà mình vẫn có thể gọi trong đầu rõ ràng mùi vị và màu sắc của từng món ăn khác nhau, biết yêu và biết nhớ ngần đấy thứ hương sắc không cầu kỳ, xa hoa.